เมื่อเสร็จสิ้นโครงการ BLIS กรุงเทพมหานครได้นำเอาระบบ GIS มาประยุกต์ใช้ในภารกิจขององค์กรอย่างมากมาย
เมื่อเสร็จสิ้นโครงการ BLIS กรุงเทพมหานครได้นำเอาระบบ GIS มาประยุกต์ใช้ในภารกิจขององค์กรอย่างมากมาย
กรุงเทพมหานคร ดำเนินการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศสำหรับกรุงเทพมหานครมาอย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดแนวทางไว้อย่างชัดเจนตามแผนบริหารราชการกรุงเทพมหานคร และแผนแม่บทเทคโนโลยีสารสนเทศกรุงเทพมหานคร (ปี พ.ศ. 2544 – 2549) ซึ่งมีการนำเสนอแผนงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศไว้ 10 ด้าน คือ
1. แผนงานระบบงานสารสนเทศระดับกรุงเทพมหานคร
2. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านเครือข่าย
3. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านสารสนเทศภูมิศาสตร์
4. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล
5. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้าน Information Portal
6. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านอุปกรณ์คอมพิวเตอร์
7. แผนงานโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบสนับสนุน
8. แผนงานพัฒนาบุคลากรด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ
9. แผนงานตามภารกิจหลักของสำนัก
10. แผนงานตามภารกิจหลักในส่วนที่เป็นระบบเสริมสำหรับแต่ละสำนัก
การผลักดันจากการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานคร โดยโครงการระบบข้อสนเทศที่ดินกรุงเทพมหานคร (BLIS : Bangkok Land Information System) ตลอดจนมอบหมายหน่วยงานปฏิบัติงานด้านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ จนกระทั้งจัดตั้งกองสารสนเทศภูมิศาสตร์ โดยให้ปฏิบัติงานในบทบาท ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานคร (BMA GIS Center) พร้อมทั้งกำหนดแผนกลยุทธ์ในการนำระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์มาใช้ในกรุงเทพมหานคร (BMA Strategic Plan)
ทั้งนี้ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานครได้พัฒนางานระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์มาจนกระทั้งสามารถสนับสนุนงานของกรุงเทพมหานครและให้บริการข้อมูลแก่ประชาชนผ่านระบบ Internet ได้ในปัจจุบัน
ในการจัดตั้งระบบ จัดทำข้อมูลและพัฒนาระบบงานด้าน GIS ของกรุงเทพมหานครตั้งแต่เริ่มต้น พบว่า ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานครได้พัฒนาระบบ GIS สนับสนุนการปฏิบัติงานภายในหน่วยงาน สนับสนุนนโยบายของผู้บริหารกรุงเทพมหานคร สนับสนุนนโยบายของรัฐบาลและให้บริการประชาชนจำนวนมาก ซึ่งเท่าที่สามารถหาข้อมูลได้พบว่าประกอบด้วยระบบต่าง ๆ ดังนี้
1. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับการจัดเก็บค่าธรรมเนียมขยะในเขตทวีวัฒนา
เจ้าหน้าที่ของเขตทวีวัฒนาจะใช้ระบบ GIS ตรวจสอบการชำระและค้างชำระค่าธรรมเนียมขยะผ่านข้อมูลเลขที่บ้านในแผนที่อาคาร ผู้จัดเก็บจะพิมพ์แผนที่ไปประกอบการจัดเก็บโดยสามารถค้นหาอาคารและเจ้าของอาคารที่ยังค้างชำระฯ ซึ่งจะแสดงเลขที่อาคาร ประวัติการชำระค่าธรรมเนียมฯบนจอคอมพิวเตอร์ ในรูปแผนที่ที่ตั้งอาคารนั้น ๆ เมื่อมีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมฯและออกใบเสร็จรับเงินแล้ว เจ้าหน้าที่จะต้องนำเอาเลขที่ใบเสร็จรับเงินมาจัดเก็บเข้าระบบ ซึ่งจะเป็นการปรับแก้ข้อมูลให้ทันสมัยตลอดเวลา และเมื่อต้องการสรุปยอดการจัดเก็บค่าธรรมเนียมฯ ผู้ใช้สามารถพิมพ์ข้อมูลสรุปในรูปรายงาน และแผนภูมิได้ทั้งรายเดือนและรายปี
2. โปรแกรมประยุกต์นำเสนอข้อมูลผ่านเทคโนโลยี GIS WEB PAGE ใช้งานผ่านเครือข่ายเชื่อมระหว่าง กองสารสนเทศที่ดิน กับ สำนักงานเขต ทวีวัฒนา
ข้อมูลจากระบบ GIS ของสำนักงานเขตทวีวัฒนาจะสามารถเรียกดูได้ที่ กองสารสนเทศที่ดิน สำนักนโยบายและแผน ที่ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร1 ผ่านระบบเครือข่ายได้ในรูป GIS Web Page ทั้งข้อมูลอาคาร ข้อมูลค่าธรรมเนียมขยะ ข้อมูลประชากร ฯลฯ
3. ระบบจัดการข้อมูลด้านการระบายน้ำ ของสำนักการระบายน้ำ
มีการเชื่อมโยงข้อมูลปริมาณน้ำในคลองทั้งหน้า-หลังประตูระบายน้ำจากระบบ SCADA เข้ากับระบบ GIS พร้อมแสดงข้อมูลจุดอ่อนน้ำท่วม แนวท่อระบายน้ำ รวมทั้งนำข้อมูลมา Generate Model ด้านน้ำท่วมโดยแสดงเป็นข้อมูลแผนที่ ตารางรายงาน ภาพหน้าตัด แผนผังประตูระบายน้ำและแผนภูมิ
4. ระบบช่วยวางแผนการบริการรักษาพยาบาล ของสำนักการแพทย์
สำนักการแพทย์ได้นำข้อมูลด้านระบาดวิทยา การวินิจฉัย การรักษา รวมทั้งการให้บริการ รักษาพยาบาลซึ่งมีรายละเอียดที่อยู่ของผู้เข้ารับและเคยเข้ารับการรักษาเป็นรายหลัง ซึ่งข้อมูลที่มีจะช่วยในการป้องกันการแพร่ระบาดได้ทั้งพื้นที่และเวลาการแพร่ระบาดในแต่ละปีได้
5. ระบบจัดการฐานข้อมูลสิ่งแวดล้อม ของกองควบคุมและจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม สำนักปลัดกรุงเทพมหานคร
สำนักสิ่งแวดล้อม ได้นำข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมมาจัดเก็บ วิเคราะห์และแสดงผลผ่านระบบ GIS ซึ่งข้อมูลที่มีประกอบด้วยข้อมูลคุณภาพอากาศและเสียง ข้อมูลถนนปลอดมลพิษ ข้อมูลควันดำควันขาว ข้อมูลมลพิษจาก ฌาปนสถาน กิจการที่เป็นอันตราย อุตสาหกรรม โดยมีการแสดงตำแหน่ง รายละเอียดประกอบ แผนภูมิและข้อมูลที่เกิดจากการ Generate ค่ามลพิษ เป็นต้น
6. การใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์สำหรับการจัดเก็บภาษีโรงเรือนและที่ดินกรุงเทพมหานคร : 10,000 เลขหมายอาคารในพื้นที่เขตคลองเตย
จากโครงการ BLIS ได้นำเอาโปรแกรมทดลองมาขยายผลพัฒนาโปรแกรมเต็มระบบ โดยจัดเก็บข้อมูลการใช้ประโยชน์อาคาร 10,000 เลขหมายพร้อมข้อมูลผู้ครอบครองอาคาร
- โปรแกรมจะตรวจสอบอาคารที่จะต้องชำระภาษี
- โปรแกรมระบบ GIS จะเชื่อมข้อมูลกับระบบ MIS เพื่อตรวจสอบผู้ที่มายื่นและค้างยื่นชำระภาษี
- โปรแกรมระบบ GISจะพิมพ์แผนที่และหนังสือติดตามจัดเก็บภาษีเพื่อส่งไปยังผู้ครอบครองอาคารที่ค้างยื่นชำระภาษี
- ในแต่ละช่วงเวลาจะสามารถเรียกดูข้อมูลที่เกิดจากการประมวลและสรุปการติดตามจัดเก็บและรายได้ที่ได้รับ รวมทั้งประเมินรายได้ที่ค้างชำระโดยประมาณได้
7. การจัดทำระบบฐานข้อมูลแผนที่ภาษีป้ายขนาดใหญ่ของกรุงเทพมหานคร
จากโครงการ BLIS ได้นำเอาโปรแกรมทดลองมาขยายผลสำรวจและจัดเก็บข้อมูลป้ายขนาดใหญ่ ด้วยเทคโนโลยี GIS และ GPS ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร อย่างน้อย 4,000 ป้าย พร้อมทั้งจัดหาและติดตั้งระบบให้กับกองรายได้ สำนักการคลังและฝ่ายรายได้ สำนักงานเขต 50 เขต และพัฒนาโปรแกรมประยุกต์เพื่อจัดทำฐานข้อมูลและโปรแกรมสำหรับใช้ในการติดตามการจัดเก็บภาษีป้าย
8. สนับสนุนการวางแผนการเวนคืนและการก่อสร้างสะพานพระราม 8
9. การประยุกต์ใช้ GIS สำหรับการวางแผนจัดการน้ำท่วมกรุงเทพมหานคร ปี 2538
ในปี พ.ศ. 2538 กรุงเทพมหานครเกิดน้ำท่วมใหญ่ โดยเฉพาะบริเวณถนนจรัลสนิทวงศ์ เขตบางพลัด บางกอกน้อย และถนนเจริญกรุง เขตคลองสาน แม่น้ำเจ้าพระยาทะลักเข้าท่วมพื้นที่ระดับสูงถึง 1 เมตร การคมนาคมเป็นไปอย่างยากลำบากทุกพื้นที่ ผว.กทม. ร้อยเอก กฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา สั่งการให้นำเอาระบบ GIS มาเป็นเครื่องมือช่วยบริหารจัดการน้ำท่วม โดยให้พิมพ์แผนที่แนวถนน คลองแต่ละเขตมอบให้เจ้าหน้าที่เขตไปลงตำแหน่งหรือพื้นที่บริเวณน้ำท่วม ระดับน้ำ ตำแหน่งเครื่องสูบน้ำ โดยให้นำมาส่งให้นำเข้าระบบ GIS ทุก ๆ เช้า ซึ่งระบบ GIS จะแสดงตำแหน่งและพื้นที่น้ำท่วม ตำแหน่งเครื่องสูบน้ำ (ข้อมูลประกอบอื่น ๆ เช่นประเภทและประสิทธิภาพเครื่อง) ตำแหน่งประตูระบายน้ำ ทิศทางการไหลของน้ำ บริเวณที่อยู่อาศัย จำนวนประชาชนสถานที่และกิจการที่ได้รับผลกระทบ
ในการประชุมทุก ๆ เช้า ผู้บริหารจะเห็นภาพพื้นที่น้ำท่วมและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง การบริหารจัดการจะมีการสั่งการผ่านวิทยุและโทรศัพท์ไปยังผู้อำนวยการเขตที่และเจ้าหน้าที่ที่อยู่ในพื้นที่
10. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับประกอบการพิจารณาการจัดสรรงบประมาณ
ในแต่ละปีงบประมาณหน่วยงานในสังกัดกรุงเทพมหานครจะขอจัดสรรงบประมาณซึ่งต้องผ่านการคัดกรองและพิจารณาหลายขบวนการ สำหรับงบประมาณหมวดค่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้างต้องนำข้อมูลโครงการโดยเฉพาะตำแหน่งที่ตั้งโครงการจัดเก็บในระบบ GIS ซึ่งหน่วยงานและคณะกรรมการที่เกี่ยวข้องจะใช้ประกอบการพิจารณาความถูกต้องเหมาะสมก่อนนำเสนอผ่านสภากรุงเทพมหานคร
11. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับติดตามงานงานแต่ละด้านตามนโยบายของ ผว.กทม.
สำหรับผู้บริหารกรุงเทพมหานครฝ่ายการเมืองจะมีนโยบายในการดำเนินการตามที่ได้หาเสียงไว้ เมื่อเข้ามาบริหารการนำนโยบายแต่ละด้านมากำหนดเป็นโครงการและดำเนินการ โดยมีการใช้ระบบ GIS จัดทำข้อมูล การดำเนินการโครงการ ซึ่งผู้บริหารจะใช้ในการติดตามความก้าวหน้าโครงการ การพัฒนาและแก้ปัญหาอุปสรรค รวมทั้งเผยแพร่ผลงาน
12. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับสนับสนุนการตัดสินใจเมื่อได้รับแจ้งเหตุอุบัติภัย
ในการเกิดอุบัติภัยในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ได้มีการออกแบบและพัฒนาระบบ GIS เพื่อใช้ในกระบวนการรับแจ้งเหตุ ป้องกันและสนับสนุนการแก้ไขอุบัติภัย โดยนำมาใช้เชื่อมโยงกับระบบแจ้งเหตุผ่านหมายเลขโทรศัพท์ 199
โดยการแจ้งเหตุจะระบุตำแหน่งเกิดเหตุในแผนที่ ระบบจะส่งข้อมูลไปให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบและระงับเขต รวมทั้งจะค้นหาข้อมูลตำแหน่งหรือกิจการที่ทำให้การเกิดเหตุรุนแรงขึ้น ข้อมูลตำแหน่งที่ต้องควบคุมเฝ้าระวังและป้องกันเป็นพิเศษ ข้อมูลโรงพยาบาล ศูนย์บริการสาธารณสุขหรือกิจการที่สนับสนุนช่วยเหลือภายหลังการเกิดเหตุ โดยข้อมูลทั้งหมดจะถูกใช้ในกระบวนการตัดสินใจแก้ไขปัญหาและระงับเหตุ
13. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับรับเรื่องราวร้องทุกข์จากประชาชนผ่านหมายเลขสายด่วน 1555
กรุงเทพมหานครมีหมายเลขสายด่วน 1555 รับเรื่องราวร้องทุกข์จากประชาชน ในกระบวนแจ้งเรื่องของประชาชน ได้พัฒนาระบบ GIS มาประกอบการบันทึกและส่งข้อมูลให้หน่วยงานและเจ้าหน้าที่เข้าไปแก้ไขปัญหา โดยระบบสามารถส่งตำแหน่งและภาพถ่ายจุดที่ได้รับแจ้งทั้งก่อนแก้ไขและหลังแก้ไขปัญหาได้
14. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับการบริหารชุมชนใน กทม.
กรุงเทพมหานครต้องดูแลชุมชนจำนวนมาก สำนักพัฒนาชุมชนเข้าไปร่วมพัฒนาชุมชน ช่วยเหลือผู้นำชุมชน ดูแลเด็กและคนชรา ส่งเสริมอาชีพของกลุ่มสตรีในชุมชน ช่วยนำผลิตภัณฑ์ในชุมชนไปจำหน่ายและอื่น ๆ กิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจะถูกจัดเก็บเป็นข้อมูลโดยกิจกรรมใดเกี่ยวข้องกับพื้นที่จะถูกนำเข้าระบบ GIS และนำมาประมวล วิเคราะห์เพื่อการวางแผนพัฒนาชุมชน หรือนำมาเป็นฐานข้อมูลในการบริหารจัดการชุมชน
15. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับสนับสนุนการเลือกตั้ง สส. สว. และเลือกตั้ง ผว.กทม.
สำหรับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องไปเลือกตั้งที่หน่วยเลือกตั้งที่ตนเองมีชื่อ ซึ่งในการเลือกตั้งแต่ละครั้งอาจจะมีการกำหนดให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งไปเลือกตั้งที่หน่วยเลือกตั้งไม่เหมือนกัน การใช้ระบบ GIS มาช่วยสนับสนุนการเลือกตั้งได้ใช้ฐานข้อมูลอาคารมากำหนดตำแหน่งที่ตั้งหน่วยเลือกตั้ง ซึ่งเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเขตจะนำเข้าข้อมูลตำแหน่งหน่วยเลือกตั้ง ข้อมูลผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่มีรายชื่อปรากฏตามที่อยู่ที่ประกาศไว้ ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง ทั้งนี้ข้อมูลที่นำเข้าซึ่งถูกตรวจสอบแล้วจะถูกนำขึ้นเผยแพร่ผ่านระบบ Internet ซึ่งก่อนการเลือกตั้งประชาชนสามารถมาค้นหาและตรวจสอบสิทธิ์และหน่วยเลือกตั้งที่ตนเองต้องไปใช้สิทธิ์ได้
16. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับบริหารทรัพย์สินของ กทม.
กรุงเทพมหานครมีทรัพย์สินทั้งที่เป็นสังหาและอสังหาริมทรัพย์จำนวนมาก โดยทรัพย์สินดังกล่าวอาจจะเป็นที่ดิน สิ่งก่อสร้างซึ่งมีที่ตั้งอยู่กระจัดกระจายตามที่ต่าง ๆ กทม.จึงนำระบบ GIS มาจัดเก็บข้อมูลทั้งที่เป็นตำแหน่งที่ตั้ง ประเภททรัพย์สิน แผนผังอาคาร โฉนดที่ดิน ภาพถ่ายที่ตั้งและบริเวณโดยรอบ และอื่น ๆ โดยระบบ GIS จะมีโปรแกรมในการค้นหาตามเงื่อนไขที่กำหนด รวมทั้งสามารถจัดพิมพ์แผนที่และข้อมูลอื่น ๆ ประกอบได้ ซึ่งระบบนี้จะนำมาใช้ประกอบการบริหารจัดการทรัพย์สิน หรือการนำมาพิจารณาเมื่อต้องการสร้างหรือปรับปรุงกิจการของ กทม.
17. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับบริหารจัดการพื้นที่เสี่ยงอันตรายภายใน กทม.
กรุงเทพมหานครมีพื้นที่ที่เสี่ยงอันตรายจำนวนมาก ทั้งที่เป็นพื้นที่รกร้าง อาคารเก่าสร้างไม่เสร็จ อาคารเก่ารื้อร้าง ฯลฯ ซึ่งอยู่กระจัดกระจายตามที่ต่าง ๆ กทม. จึงนำระบบ GIS มาจัดเก็บข้อมูลทั้งหมด โดยให้สำนักงานเขตทำการสำรวจและนำเข้าข้อมูล ซึ่งสำนักงานเขตจะต้องเข้าไปปรับปรุงพื้นที่หรือส่งเจ้าหน้าที่เทศกิจเข้าไปตรวจตราในช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดเหตุไม่ปลอดภัย
18. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับส่งเสริมการท่องเที่ยว กทม.
กรุงเทพมหานครได้นำเอาระบบ GIS มาพัฒนาเป็นโปรแกรมประยุกต์แสดงตำแหน่งและข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร ซึ่งแสดงรายละเอียดข้อมูลที่ตั้ง ประวัติ รูปภาพ รวมทั้งเส้นทางเข้าถึง สายรถเมล์ที่วิ่งผ่าน โดยขณะนั้นมีการจัดทำและเผยแพร่โปรแกรมระบบท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครในรูปแบบแผ่น CD และในคอมพิวเตอร์แบบ Stand Alone
19. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับบันทึกข้อมูลครัวเรือนเมื่อพยาบาลเยี่ยมบ้าน
ศูนย์บริการสาธารณสุขในสังกัดกรุงเทพมหานคร มีการมอบหมายให้พยาบาลไปออกรักษาหรือติดตามเยี่ยมผู้ป่วยที่บ้าน โดยได้พัฒนาโปรแกรมระบบ GIS เป็นแบบบันทึกข้อมูลครอบครัว การเยี่ยมผู้ป่วย การสังเกตสภาพแวดล้อมของพยาบาลจะถูกจัดเก็บข้อมูลไว้ในระบบฯเพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลด้านการพยาบาลของกรุงเทพมหานคร ซึ่งจะใช้ในการวางแผนด้านการสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง
20. การจัดทำ BMA GIS Portal
เมื่อกรุงเทพมหานครได้นำระบบ GIS มาพัฒนาโปรแกรมประยุกต์จำนวนมาก การเรียกใช้งาน GIS Application บางครั้งสับสน หลายครั้งต้องจำชื่อโปรแกรม ต้องจำชื่อ URL ต้องจำชื่อ IP Address ต้องจำอะไรอื่น ๆ อีกมากมาย เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานคร (BMA GIS Center) จึงจัดทำ BMA GIS Portal เป็นหน้า Web Page ที่รวม Link ที่ใช้เข้าถึงโปรแกรมประยุกต์ต่าง ๆ
21. กรุงเทพมหานครพัฒนาโปรแกรมระบบ GIS ใช้เอง
เมื่อกรุงเทพมหานครได้นำระบบ GIS มาพัฒนาโปรแกรมประยุกต์จำนวนมาก สิ่งที่เกิดขึ้นคือ กรุงเทพมหานครต้องซื้อ Software GIS มาเป็นฐานในการ Customize ให้เกิด Functions และข้อมูลต่าง ๆ ซึ่งค่าใช้จ่ายในการจัดซื้อ Software GIS ค่อนข้างแพงมาก ดังนั้น นักวิชาการคอมพิวเตอร์ของ กทม. จึงได้พัฒนาโปรแกรมด้าน GIS ขึ้นมาใช้งานเอง โดยเรียกชื่อโปรแกรมนี้ว่า “BMA Vision” ซึ่งเบื้องต้นโปรแกรม “BMA Vision” จะมี Function การทำงานพื้นฐานที่สำคัญ เช่น การสร้าง นำเข้าและแก้ไขข้อมูล Graphic และ Attribute การแสดงผลข้อมูลรูปแบบต่าง ๆ บนจอภาพ การวิเคราะห์เบื้องต้น การพิมพ์แผนที่ การแปลงข้อมูลเป็นรูปแบบมาตรฐานที่สำคัญ เป็นต้น เมื่อหน่วยงานในสังกัด กทม. ต้องการใช้งานระบบ GIS ก็ไม่จำเป็นต้องจัดซื้อ Software GIS ราคาแพงมาใช้งาน
อย่างไรก็ตาม เมื่อ Hardware และ OS มีการเปลี่ยนแปลง Version หรือกรุงเทพมหานครมีความต้องการใช้งานโปรแกรม GIS ที่มี Function ใหม่ ๆ นักวิชาการคอมพิวเตอร์ของ กทม. ก็ต้องปรับปรุงโปรแกรม “BMA Vision” จึงเกิดโปรแกรม “BMA Vision” Version ใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง
22. การประยุกต์ใช้ระบบ GIS สำหรับการจัดทำผังข้อมูลเขต (District Catalogue)
“ผังข้อมูลเขต (District Catalogue)” เป็นระบบโปรแกรมที่นำเอาระบบ GIS มาประยุกต์ใช้เป็นเครื่องมือในการจัดเก็บและแสดงผลข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการบริหารพื้นที่ โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายต่าง ๆ ในสำนักงานเขตจะเป็นผู้จัดเก็บข้อมูล ทั้งนี้จัดแบ่งข้อมูลเป็นด้านต่าง ๆ ทั้งด้านการบริหารจัดการ การผังเมือง การสาธารณสุข การระบายน้ำ การจราจรและโยธา ฯลฯ โดยข้อมูลจะถูกแสดงเป็นสัญลักษณ์ขนาดใหญ่โดดเด่น ตารางข้อมูลสรุปเป็นข้อมูลภาพรวมในลักษณะสถิติพื้นฐาน และข้อมูลพื้นฐานที่เป็นแผนภูมิรูปแบบต่าง ๆ ซึ่งดังกล่าวจะเหมาะสำหรับการดูภาพรวมของผู้บริหาร ดูรายละเอียดผู้ปฏิบัติงาน และดูภาพสรุปสำหรับเผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไป
23. ระบบ GIS Online นวัตกรรมด้าน GIS ของ กทม.
ภายหลังการพัฒนาโปรแกรมด้าน GIS (BMA Vision) ซึ่งเป็นโปรแกรมที่ติดตั้งในเครื่องคอมพิวเตอร์แบบ Stand alone เป็น GIS Window Base ภายหลังได้เกิดปัญหาการพัฒนาโปรแกรม BMA Vision เมื่อระบบเครื่องคอมพิวเตอร์ทั้ง Hardware และ OS มีการเปลี่ยนรุ่น เปลี่ยน Version โปรแกรม BMA Vision จึงต้องปรับปรุงตลอดเวลา ขณะเดียวกันหน่วยในสังกัดกรุงเทพมหานครบางหน่วยงานยังคงซื้อโปรแกรม GIS ที่เป็น Commercial Software ทำให้กรุงเทพมหานครยังเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมาก ทั้งที่เป็น Hardware, GIS Software และโปรแกรมประกอบอื่น ๆ ขณะเดี่ยวกันยังต้องจัดทำข้อมูลทั้ง Base Map, Common Data, Specific Data ที่ซ้ำ ๆ กัน ปัญหาเหล่านี้ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานคร (BMA GIS Center) พยายามแก้ไข โดยได้เริ่มพัฒนาระบบ BMA GIS Online ขึ้นมาใช้งานผ่านระบบเครือข่ายของ กทม. ซึ่งเชื่อมโยง Hardware ส่วนที่เป็น Servers ที่จัดเก็บข้อมูล Base Map, Common Data ไว้ที่ส่วนกลางเพื่อใช้งานร่วมกัน ส่วนการพัฒนาระบบได้นำโปรแกรมระบบ GIS ติดตั้งไว้ที่ส่วนกลางให้หน่วยงานในสังกัดกรุงเทพมหานครทั้งที่เป็นสำนักและสำนักงานเขต (เป็น GIS Web Base) เรียกใช้หรือ Customize โปรแกรมโดยโปรแกรมที่ได้จะเป็น GIS Web Application ที่หน่วยงานใช้เฉพาะหรือใช้งานร่วมกันได้
ระบบ BMA GIS Online ได้ออกแบบไว้เป็น 3 Tier คือ Database Tier, Map service Tier และ Application Tier
จากนวัตกรรมการติดตั้งและใช้งานระบบ BMA GIS Online กรุงเทพมหานครสามารถแก้ปัญหาการพัฒนาใช้งานระบบ GIS ได้หลายด้านทั้ง
- ช่วยประหยัดงบประมาณในการซื้อ Software GIS
- ช่วยประหยัดงบประมาณในการดูแลซ่อมบำรุงระบบฯ ที่อยู่ที่ส่วนกลางที่เดียว อีกทั้งการแก้ปัญหาระบบฯ นักวิชาการของศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานครก็สามารถแก้ปัญหาระบบเบื้องต้นได้
- ช่วยประหยัดงบประมาณในการฝึกอบรมเนื่องจากศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศภูมิศาสตร์กรุงเทพมหานครสามารถจัดอบรมเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานในสังกัดของกรุงเทพมหานครได้ทั้งหมด
- ช่วยลดลดปัญหาจัดทำและใช้ข้อมูลซ้ำซ้อน เป็นต้น
- ฯลฯ
ผลจากการมีระบบ BMA GIS Online ทำให้กรุงเทพมหานครสามารถพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ด้าน GIS ได้อีกมากมาย ทั้งการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ขึ้นมาใหม่และการนำโปรแกรมประยุกต์เก่ามาปรับปรุงให้อยู่ในรูป GIS Web Application
ปัจจุบันระบบ BMA GIS Online ได้พัฒนาให้สามารถเรียกดูและใช้งานข้อมูลผ่านระบบ Internet ได้ โดยเรียกผ่าน Web site : www.bangkokgis.com
24. การพัฒนาบุคลากรด้าน GIS ของกรุงเทพมหานคร
เนื่องจากเทคโนโลยี GIS มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา กรุงเทพมหานครจึงมีการพัฒนาบุคลากรทุกระดับทั้งที่เป็นผู้ใช้งานทั่วไป ผู้ใช้งานระดับบริหาร ผู้พัฒนาระบบระดับพื้นฐาน และผู้พัฒนาระบบขั้นสูง โดยแต่ละปีจะมีหลักสูตรการใช้งานและพัฒนาระบบ GIS อย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เป็นข้อจำกัดของบุคลากร กทม. คือ ความเข้าใจ GIS ในส่วนของตัวย่อ “ G” ที่มาจากคำว่า “Geographic” หรือ “ภูมิศาสตร์” ซึ่งบุคลากรทั้งระดับปฏิบัติและระดับบริหารยังเข้าใจว่า GIS คือแผนที่คอมพิวเตอร์ หรือเข้าใจว่า Google Map คือ GIS การพัฒนาหรือการประยุกต์ใช้ระบบ GIS หรือการฝึกอบรม จึงมีเพียงเพื่อบอกว่า “อะไร อยู่ที่ไหน เท่าไร” เท่านั้น แม้กรุงเทพมหานครจะพัฒนาระบบ GIS เพื่อภารกิจต่าง ๆ อีกมากมาย สิ่งที่น่าเสียดายคือ ผู้ใช้ระบบ GIS ยังเข้าใจแค่เทคโนโลยีระบบคอมพิวเตอร์ แต่ไม่เข้าใจแนวทางการวิเคราะห์ปรากฏการณ์เชิงพื้นที่ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในภารกิจในพื้นที่ กทม. ได้
บทสรุปการประยุกต์ใช้ GIS ของ กทม.
แท้จริงแล้ว GIS เป็นเพียงเทคโนโลยีและเครื่องมือของผู้ใช้งานเท่านั้น การประยุกต์ใช้ผู้ใช้ต้องมีทั้งองค์ความรู้และประสบการณ์ ซึ่งหมายถึงผ่านการทำงานในภารกิจขององค์กรมาแล้ว (ไม่ใช่แค่ประสบการณ์การใช้โปรแกรมระบบ GIS) แต่สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับหลาย ๆ องค์กรโดยเฉพาะภาคราชการคือ การจ้างให้ทำงานตามภารกิจประจำขององค์กรหรือที่ชอบเรียกกันว่า “Outsourcing” ซึ่งผลที่เกิดขึ้นคือ เจ้าหน้าที่หรือพนักงานประจำขาดองค์ความรู้ที่แท้จริง ขาดประสบการณ์และความชำนาญ การพัฒนาใช้ระบบ GIS จึงทำได้แค่เพียงเบื้องต้นเท่านั้น
ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบ GIS จะพบว่า Software GIS มีการพัฒนาและแข่งขันกันมาก Open Source Software สามารถสร้าง Function การใช้งานได้เท่าเทียม ใกล้เคียง หรือดีกว่า Commercial Software ดังนั้น Commercial GIS Software จึงหันมาพัฒนา Function การวิเคราะห์หรือพัฒนาภารกิจเฉพาะด้านโดยจัดการประกวดและนำเสนอการพัฒนาโปรแกรม หรือการให้ Down load ใช้โปรแกรมได้ฟรีภายใต้โครงสร้างข้อมูลของโปรแกรมนั้น ๆ (กำหนดแบบโครงสร้างมาตรฐาน Meta data, Data Dictionary และอื่น ๆ ให้ผู้ใช้โปรแกรมต้องกรอกไว้) ซึ่งสิ่งที่พัฒนาหรือกรอกลงไปนั้น ผู้ผลิตโปรแกรมจะนำเอาไปปรับปรุงสร้างเป็น Function หรือ Module หรือโปรแกรมประเภท Plug in มาขายในอนาคต เช่นเดียวกับการที่ กรุงเทพมหานครกำลังนำเอาระบบ GIS มาใช้ในงานต่าง ๆ บริษัทที่ขาย GIS Software ก็มีการเสนอขายโปรแกรม GIS ที่ประยุกต์ใช้งานเฉพาะด้าน(พัฒนาจากแนวคิดของต่างชาติ) ให้กับกรุงเทพมหานคร ซึ่งในฐานะผู้เกี่ยวข้องได้พิจารณาทั้งการศึกษา สอบถาม ทดสอบใช้งานและอื่น ๆ และผลสรุปเกือบทั้งหมดพบว่า ไม่สามารถใช้งานได้กับกรุงเทพมหานครด้วยเหตุผลหลายประการโดยเฉพาะด้านลักษณะทางกายภาพ วัฒนธรรมและเทคโนโลยีที่รองรับในขณะนั้น
หากพิจารณาแล้ว จะพบว่าผู้ผลิตโปรแกรม Commercial GIS Software ก็ต้องการองค์ความรู้และประสบการณ์ของคนไทยเพื่อนำไปเป็นแนวทางการพัฒนาโปรแกรมประยุกต์ใน Version ต่อ ๆ ไป ดังนั้น สิ่งที่สำคัญกว่าการเรียนรู้ Function ของ GIS Software คือ “องค์ความรู้และประสบการณ์การทำงาน” เช่นเดียวกับแนวคิด “Big Data and Data Analytic” ที่ต้องนำประสบการณ์มาสร้าง Model วิเคราะห์ข้อมูลที่มีอยู่จำนวนมหาศาลเพื่อสนองความต้องการของมนุษย์ในยุคปัจจุบันที่เข้าใจว่า “คอมพิวเตอร์สามารถตอบคำถามอะไรก็ได้”
